Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 2/2018 (30)

11 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 2, kwiecień 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON cystoskopia. W wybranych przypadkach połączony jest on z pobraniem fragmen- tów ściany pęcherza w celu ich dalszego badania mikroskopowego ( badanie hi- stopatologiczne ). Przy braku wątpliwości – co do obecności guza w obrębie pęche- rza moczowego – etap ten jest pomijany, a chory poddawany jest przezcewkowemu wycięciu tkanki nowotworowej (TURBT – transurethral resection of bladder tumor ). TURBT – przezcewkowe wycięcie tkanki nowotworowej jest wykonywane w każdym przypadku. Pozwala ono na pozyskanie materiału tkankowego do badania histopatologicznego, które jest niezbędnym do postawienia pewnego rozpoznania oraz ustalenia stopnia złośliwości i zaawansowania miejscowego nowotworu. U chorych na raka pęcherza moczowego ograniczonego do błony śluzowej jest to jednocześnie procedura mogąca prowadzić do całkowitego wyleczenia. Leczenie pacjentów z rakiem pęcherza moczowego W przypadku bardziej zaawansowa- nych postaci raka pęcherza moczowego leczeniem z wyboru jest usunięcie pęche- rza moczowego oraz węzłów chłonnych miednicy, czyli cystektomia radykalna (CR). Postępowanie to zasadne jest rów- nież u wybranych chorych dotkniętych nowotworem ograniczonym do błony śluzowej pęcherza moczowego lecz nio- sącym ze sobą istotne ryzyko progresji choroby. Leczenie operacyjne może być poprzedzone lub uzupełnione chemiote- rapią. Utrata pęcherza moczowego pociąga za sobą konieczność rekonstrukcji dro- gi odpływu moczu. W tym celu najczę- ściej wykorzystywany jest krótki (15 cm) fragment przewodu pokarmowego (jeli- ta cienkiego) do którego jednego końca przymocowywane są moczowody, pod- czas gdy drugi koniec wyprowadzony jest na powłoki brzuszne w postaci urosto- mii. Inną możliwością jest wytworzenie zbiornika uformowanego z jelita i ze- spolonego z własną cewką moczową, co umożliwia gromadzenie moczu i zależne od woli chorego jego wydalanie. Wybór sposobu odprowadzenia moczu zależy od zaawansowania miejscowego choroby oraz preferencji chorego. W przypadku chorych dotkniętych ra- kiem pęcherza moczowego, u których istnieją przeciwwskazania do dużej ope- racji, jaką jest cystektomia radykalna oraz tych, którzy nie wyrażają na nią zgo- dy, możliwe jest zastosowanie połącze- nia rozległej TURBT z radioterapią oraz leczeniem chemicznym. Postępowanie to jest jednak, w większości przypadków mniej skutecznym, niż usunięcie pęche- rza moczowego. Pacjenci, u których stwierdza się obec- ność przerzutów odległych lub stopień zaawansowania miejscowego uniemożli- wia leczenie chirurgiczne poddawani są wyłącznie leczeniu chemicznemu nazy- wanemu paliatywnym, którego celem jest opóźnienie rozwoju choroby. Rak pęcherza moczowego ograniczony do błony śluzowej rokuje dobrze. Chorzy na tę postać nowotworu mogą być skutecznie leczeni w około 90% przypadków. Niestety rozpoznanie przerzutów do węzłów chłonnych lub innych narządów zwykle prowadzi do przedwczesnej śmierci. Z tego powodu kluczowym dla skutecznego leczenia jest odpowiednio wczesne rozpoznanie choroby. Leczenie uzupełniające pacjentów z rakiem pęcherza moczowego Postępowaniem uzupełniającym, sto- sowanym u wybranych chorych, które ma na celu powstrzymanie nawrotu cho- roby jest następujące po TURBT dopę- cherzowe podanie chemioterapeutyku. U chorych na NMIBC ( rak pęcherza mo- czowego nienaciekający błony mięśniowe – non-muscle invasive bladder cancer ) odużej złośliwości koniecznym jest zastosowanie dopęcherzowego leczenia immunomodu- lującego polegającego na podaniu wlewek zawierających żywe, atenuowane (osła- bione) prątki gruźlicy. Takie postępowanie wywołuje reakcję zapalną, której częścią jest efekt przeciwnowotworowy. U części chorych konieczne jest wyko- nanie tomografii komputerowej z do- żylnym podaniem środka kontrastowego w celu oceny miejscowego stopnia zaawan- sowania choroby (zasięg guza w obrębie pęcherza oraz otaczających tkanek) oraz wykluczeniu zmian nowotworowych w ob- rębie górnych dróg moczowych (moczo- wody oraz nerki). Postępowanie kontrolne Pomimo optymalnego leczenia u wie- lu chorych dotkniętych rakiem niena- ciekającym wypieracza dochodzi do nawrotu choroby (nawet u 6 na 10 cho- rych) lub jej rozwoju do bardziej rozległej postaci. Z tego powodu chorzy ci powinni poddawani być wnikliwej obserwacji pole- gającej na cyklicznym wykonywaniu ba- dania ultrasonograficznego, cystoskopii, a w części przypadków również badania cytologicznego osadu moczu. Schemat nadzoru ustalany jest indywidualnie . Temat numeru lek. med. Konrad Bilski lek. med. Maciej Oszczudłowski