Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 2/2018 (30)

7 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 2, kwiecień 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON Temat numeru zaczynaliśmy leczenie i nowotwór będzie odpowiadał na to leczenie. Należy pamię- tać, że są jednak pacjenci z rakiem nerki, dla których nie ma jeszcze opracowanych terapii personalizowanych. Na szczęście do arsenału terapii dochodzą nowe leki, np. immunoterapia, która jest rodzajem terapii uniwersalnej. Jej stosowanie nie jest związane z określoną mutacją. Mówimy, o metodach leczenia, które dzięki rozwojowi onkologii klinicznej są dostępne dla pacjentów w wielu krajach? Jak wygląda sytuacja polskiego pacjenta z rakiem nerki, czy nasze schematy lecze- nia pokrywają się z europejskimi? W raku nerki latami czekamy na pozy- tywne decyzje refundacyjne. To, co się dzieje z leczeniem chorych na raka nerki w Polsce, nosi znamiona nieświadomego działania na szkodę pacjentów. Urzęd- nicy nie są świadomi tego, że generu- ją nadumieralność. W Polsce umierają przedwcześnie chorzy z rozsianym rakiem nerkowokomórkowym, których my może- my efektywnie leczyć. Niestety w dalszym ciągu mimo wprowadzonych ostatnio dwóch leków do programu, co jest pozy- tywną zmianą, trzecia linia leczenia nadal jest niedostępna dla polskich pacjentów. Nie liczy się to, że dobrze, efektywnie le- czony pacjent będzie nadal utrzymywał rodzinę, będzie opiekował się dziećmi. To są argumenty ekonomiczne, które można przełożyć na pieniądze. W odniesieniu do pacjentów z rakiem pęcherza, sytuacja jest równie dramatyczna w dostępności do in- nowacyjnych terapii. Też są skuteczne leki immunoterapeutyczne, które w dalszym ciągu nie są refundowane. Jakie są obecnie kierunki badań w za- kresie terapii raka nerki i raka pęcherza? Czy w badaniach klinicznych są jakieś obiecujące terapie? Jest ich dużo. Są to generalnie przeciw- ciała monklonalne, których zadaniem jest aktywowanie komórek układu od- pornościowego i zablokowanie aktyw- ności nowotworów, paraliżującej układ odpornościowy. Wiedzieliśmy, że układ odpornościowy jest niesprawny w więk- szości chorób nowotworowych, a te leki powodują, że odzyskuje on z powro- tem swoją sprawność. Nie znamy jesz- cze wszystkich mechanizmów układu odpornościowego. Każdego roku po- jawia się nowa grupa leków celujących w nowy mechanizm i okazuje się, że je- żeli dołączymy do nich immunoterapię, są one jeszcze bardziej skuteczne. Rak jasnokomórkowy Dobre/pośrednie rokowanie Standard: Sunitinib [I, A] Bevacizumab (nierefundowany) + IFN [I, A] Pazopanib [I, A] Opcjonalnie: Wysoka dawka IL2 [III, C] Sorafenib [II, B] Bevacizumab + niska dawka IFN [III, B] I linia leczenia: Standard: Temsirolimus [II, A] Opcjonalnie: Sunitinib [II, B] Sorafenib [III, B] Pazopanib [III, B] Standard: Axitinib [II, A] Sorafenib [I, A] Pazopanib [II, A] Opcjonalnie: Sunitinib [III, A] Po leczeniu cytokinami Standard: Nivolumab [II, A] Cabozantinib [II, A] Opcjonalnie: Everolimus [II, B] Po 2 fazie leczenia TKI Sorafenib [I, B] Nivolumab [V, A] Cabozantinib [V, A] Opcjonalnie: Inny TKI [IV, B] Rechallenge [IV, B] Po leczeniu TKI i mTOR Standard: Cabozantinib [V, A] Opcjonalnie: Axitinib [IV, C] Everolimus [IV, C] Po leczeniu TKI / nivolumabem Standard: Nivolumab [V, A] Opcjonalnie: Everolimus [V, B] Axitinib [V, B] Po leczeniu TKI / Cabozantinibem Standard: Nivolumab [I, A; MCBS 5] Cabozantinib [I, A] Opcjonalnie: Axitinib [II, B] Everolimus [II, B] Sorafenib [III, B] Po leczeniu TKI Złe rokowanie Pozostałe typy raka nerkowokomórkowego Standard: Sunitinib [II, B] Opcjonalnie: Temsirolimus [III, B] Sorafenib [III, B] Pazopanib [III, B] Everolimus [III, B] II linia leczenia: III linia leczenia: Schemat 1. Schemat leczenia systemowego w mRCC (przerzutowy rak nerkowokomórkowy); IFN - interferon; IL2 - interleukina 2; TKI - inhibitor kinazy tyrozynowej; mTOR - ssaczy cel rapamycyny (ang. mammalian target of rapamycin kinase). Źródło: ESMO-MCBS (ang. Magnitude of Clinical Benefit Scale) Standard: Cabozantinib [I, A] Nivolumab [I, A; MCBS 5] Opcjonalnie: Axitinib [II, B] Everolimus [II, B] Sorafenib [III, B] Po leczeniu TKI