Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 4/2018 (32)

30 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 4, sierpień 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON W tym roku mija 5 lat od zakończe- nia mojego leczenia onkologicznego. Część wspomnień okryła mgła, inne wracają nadal wzbudzając silne emo- cje. Jednym z takich trudnych przeżyć była utrata smaku, która zawsze jest szokującym przeżyciem dla pacjen- tów. Wiedziałam, że mój organizm nie będzie miał wystarczająco dużo sił na regenerację oraz walkę z chorobą, jeśli nie będzie odpowiednio odżywiany. Smakuj życie Mówi się „żyć ze smakiem” i, że „ży- cie ma smak”. Te i inne powiedzenia podkreślają, że smak daje pożądaną jakość. Smak towarzyszy nam od na- rodzin, a wraz z wiekiem poznajemy jego nowe rodzaje. Komponowanie posiłków i łączenie smaków jest waż- ną umiejętnością, uzależnioną w du- żej mierze od naszych doświadczeń i wyczucia. Często w wyniku nega- tywnych doświadczeń w dzieciństwie, unikamy pewnych produktów prze- chowując w podświadomości pierwsze wrażenie, nie dopuszczając możliwości ich ponownego spróbowania, a jest to jednak poważny błąd. W życiu liczy się przecież różnorodność, a do smako- wania podchodźmy wielowymiarowo: powinniśmy dać szansę nowym, nie- znanym dotychczas produktom, które z czasem powinny znaleźć stałe miejsce w naszym codziennym menu. Utrata smaku Istnieje kilka powodów powstawania zaburzeń odczuwania smaku u pacjen- tów onkologicznych. Niektóre są chwi- lowe, inne utrzymują się przez wiele dni, a nawet tygodni. Wszystko zależy od przyczyny zaburzeń smaku, czyli tzw. dysgeuzji. Za utratę smaku może odpowiadać działanie leków lub promieniowania, które uszkadzają błonę śluzową po- średniczącą w przekazywaniu smaku i zapachu do naszego mózgu. Niezależ- nie od dysgeuzji – utrata smaku zawsze wpływa na jakość życia chorego. Nie dość, że leczymy raka, to jeszcze „życie traci smak”. Dlatego należy wspierać pacjenta onkologicznego, aby nie rezygnował z prawidłowego odżywiania, które od- powiedzialne jest za szybszy powrót do zdrowia. Dlaczego pali w buzi? Przyczyną zaburzeń smaku może być zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, które pojawia się w ciągu 2 ty- godni od rozpoczęcia leczenia i może utrzymywać się nawet przez kilka mie- sięcy po jego zakończeniu. Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, spowodo- wane jest osłabieniemmechanizmów obronnych błony śluzowej oraz utrudnionym jej odbudowywaniem w wyniku zastosowania leków cy- tostatycznych lub promieniowania. W efekcie, mikrouszkodzenia po- wstające m.in . w jamie ustnej nie są naprawiane przez organizm i dużo ła- twiej powstają tam infekcje bakteryjne i grzybicze. Nasza naturalna ochrona działająca w błonie śluzowej, jest wy- ciszona lub całkiem zniszczona w wy- niku leczenia, powoduje to, że bakterie oraz grzyby rosną w niej dosłownie jak na drożdżach. Dlatego tak ważna jest profilaktyka zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, która nie doprowadzi do powstawa- nia wtórnych owrzodzeń, tak bardzo utrudniających spożywanie pokarmów. Oprócz higieny (częstego płukania jamy ustnej i stosowania specjalnych płynów o działaniu antyseptycznym poleconych przez lekarza), ważny jest dobór w diecie pokarmów o odpo- wiedniej temperaturze, kwasowości, a także twardości i konsystencji. Nie możemy dopuszczać, aby pacjent mę- czył się lub ranił posiłkiem. Wrażliwość na każdy kęs Każdy z nas kiedyś napił się gorące- go napoju lub zupy, co doprowadziło do nieprzyjemnego poparzenia jamy ustnej. Zapewne na to wspomnienie, niektórym teraz wyskoczyła gęsia skór- ka. Wyobraźcie sobie, że taka rana, jak po poparzeniu w ustach może nie goić się tygodniami. Pomyślcie, jak to wpływa na naszą chęć jedzenia posił- ków. Jesteśmy uwrażliwieni na każdy kęs, unikamy skrajnych temperatur, intensywnych smaków, kwaśnych owo- ców, twardych warzyw, mięsa o żylastej strukturze. Są to najczęściej występują- ce ograniczenia w przyjmowaniu po- Onko-ABC Dr Sybilla Berwid-Wójtowicz, specjalistka ds. żywienia klinicznego wyjaśnia, co jest przyczyną utraty smaku podczas leczenia onkologicznego i radzi, jakimi produktami wspierać organizm podczas choroby nowotworowej, kiedy tracimy chęć do jedzenia. jak smak s Sybilla Berwid podczas leczenia