Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 5/2018 (33)

28 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 5, październik 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON Kampanie Zbli amy si do ko ca Ogólnopolskiej Kampanii #WczesneWykrycieToŻycie. W jesiennej odsłonie kampanii 46 organizacji pacjentów tworz cych Polsk Koalicj Pacjentów Onkologicznych oraz znane publicznie osoby przypominaj o profilaktyce nowotworów, o których mówi si na całym wiecie w październiku i listopadzie. #WczesneWykrycieToŻycie – jesienna odsłona Październik Miesi c Świadomo ci Raka Piersi – to czas, w którym szczególnie przy- pominamy Polkom, o konieczno ci badań profilaktycznych i trosce o swoje zdrowie. Rak piersi jest najczę ciej wy- stępującym nowotworem w ród kobiet na wiecie (25%). Co roku w naszym kraju stwierdza si 18 tysi cy nowych zachorowa na ten nowotwór, a blisko 6 tysi cy Polek umiera z jego powodu. Około 50% zachorowań diagnozuje się między 50. a 69. rokiem ycia, co wa ne w ostatnich 30 latach prawie 2-krotnie zwiększyła się zachorowalno ć w ród kobiet w wieku 20–49 lat. Jest wiele czynników ryzyka rozwoju tej choroby. Nale ą do nich m.in .: wiek, rodzinne występowanie raka piersi (mutacje ge- nów BRCA 1/2 ), pierwsza miesiącz- ka we wczesnym wieku, menopauza w późnym wieku, późny pierwszy po- ród, długotrwała hormonalna terapia zastępcza, otyło ć, picie alkoholu. Krystyna Wechmann, prezes Fede- racji Stowarzysze „Amazonki” zrze- szaj cej 26 tys. kobiet, pacjentka po leczeniu raka piersi zauwa a – Kiedy zachorowałam, mówienie o raku piersi było tematem tabu. Nikt nie chciał ze mną rozmawiać. Nawet lekarz unikał słowa: rak. To było 27 lat temu. Dotarło do mnie, że ja – osoba silna, wyczyno- wo uprawiająca wioślarstwo, nauczona samodzielności – nie mam pojęcia, co to mammografia, jaka jest zachorowalność na raka, jaka jest śmiertelność. Byłam zupełnie nieświadoma. Zrozumiałam, że liczy się nie tylko siła, ale i wiedza, bo to wiedza ratuje życie. Dlatego misją Ama- zonek jest edukacja i uświadamianie ko- biet, aby regularnie badać swoje piersi. Przypominamy, e profilaktyka raka piersi obejmuje samobadanie piersi raz w miesiącu, wykonywanie badania ul- trasonograficznego (USG) u młodych kobiet raz do roku oraz mammografię po 50 roku ycia. W ramach Narodo- wego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych kobiety w wieku 50–69 lat mogą wykonać bezpłatne ba- danie mammograficzne. Szczegóły na stronie: www.mz.gov.pl/profilaktyka Warto wspomnieć, że nowotwór piersi może mieć podłoże genetyczne – dodaje ambasadorka Kampanii, wokalistka Olga Szoma ska – Czynnikiem, który znacząco zwiększa ryzyko zachorowa- nia na raka piersi, jest obecność u danej osoby mutacji genu BRCA1 lub genu BRCA2. Szacuje się, e 4–8% raków piersi mo e być wynikiem dziedzicz- nych mutacji, pozostałe przypadki są następstwem sporadycznych mutacji w komórkach somatycznych. Październik to tak e miesi c profi- laktyki nowotworów nerki. Rak nerki nie jest częstym nowotworem, stanowi 3–4% wszystkich rozpoznań nowotwo- rów zło liwych w Polsce. Według da- nych Krajowego Rejestru Nowotworów zapadalno ć na raka nerki w Polsce ro- nie, a poniewa szczyt zachorowań na ten nowotwór przypada na 7. i 8. deka- dę ycia, to istotny wpływ na zwiększa- jącą się liczbę chorych ma wydłu ająca się rednia ycia. Rak nerki cechuje si najwy sz miertelno ci w ród no- wotworów układu moczowego. Sza- cuje si , e około 30–40% chorych na ten nowotwór umiera z jego powodu. Rozpoznawany jest niemal dwukrotnie czę ciej u mę czyzn ni u kobiet. Beata Ambroziewicz, prezes Fun- dacji Wygrajmy Zdrowie podkre la, e – Podstawowymi czynnikami ryzyka zachorowania na raka nerki są: palenie tytoniu, otyłość oraz nadciśnienie tętni- cze. Pamiętajmy, że czynniki te należą do grupy modyfikowalnych, co oznacza, że prowadząc zdrowy styl życia i właści- wie się odżywiając, możemy zmniejszyć ryzyko zachorowania na ten nowotwór. Rak nerki najczęściej rozwija się bezob- jawowo. Aby wykryć ten nowotwór na wczesnym etapie, kiedy jest on w dużym stopniu wyleczalny, zaleca się wykona- nie raz w roku badania ultrasonogra- ficznego jamy brzusznej. Listopad To miesi c po wi cony profilak- tyce raka płuca, który jest pierwsz przyczyn zgonów nowotworowych w Polsce. Statystyki tego nowotworu są zatrwa ające. Jak podaje Krajowy Rejestr Nowotworów, prze ycia 5-let- nie u mę czyzn wynoszą zaledwie ok. 12%, natomiast u kobiet ok. 17%. W 2013 r. odnotowano prawie 15 ty- si cy nowych zachorowa na raka płuca u męż czyzn oraz prawie 7 tysi - cy u kobiet. Najcz stsz przyczyn zachorowania na raka płuca jest palenie papierosów, a u 80% chorych. Szkodliwe są rów- nie e-papierosy. Ryzyko zachorowania na raka płuca dotyczy tak e biernych palaczy, którzy oddychają powietrzem zawierającym toksyczne substancje. Do innych czynników ryzyka zaliczamy: ekspozycję na radon, azbest, metale cię kie (kadm, ołów, nikiel, arsen), nie- które substancje chemiczne i przemy- słowe zanieczyszczenia powietrza oraz predyspozycje genetyczne. Jak wynika z ostatnich badań, wpływ na zachoro- wanie na raka płuca ma tak e smog. Anna Żyłowska, prezes Stowa- rzyszenia Walki z Rakiem Płuca Oddział Szczecin zauwa a, e – Nie- pokojący pozostaje fakt, że o ile zacho-