Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 6/2018 (34)

14 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 6, grudzień 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON Rehabilitacja Radioterapia regionu głowy i szyi Wszyscy chorzy zakwalifikowani do napromieniania rejonu głowy i szyi przed rozpoczęciem leczenia powinni odbyć konsultację stomatologiczną. W ramach przygotowania stomatolo- gicznego wskazane jest: • wykonanie zdjęcia panoramicznego jamy ustnej obrazującego nieprawi- dłowości kostne w obrębie szczęki i żuchwy, • wyleczenie wszelkich problemów w jamie ustnej, w tym m.in. : wypeł- nienie ubytków, usunięcie wymaga- jących tego zębów i korzeni. Radioterapia regionu klatki piersiowej W przypadku pacjentek chorych na raka lewej piersi lekarz może zdecy- dować o napromienianiu na wstrzy- manym wdechu ( breath hold ). Dzięki głębokiemu wdechowi i wstrzymaniu oddechu, klatka piersiowa oddala się od serca, co pozwala zmniejszyć dawkę promieniowania w sercu i zminimali- zować ryzyko popromiennych powi- kłań kardiologicznych. Technika oddychania • Należy wykonać kilka swobodnych oddechów, następnie kilka głębszych komfortowych wdechów i wyde- chów. Po kolejnym wdechu należy wstrzymać oddech na około 40 se- kund. • Oddech powinna prowadzić klatka piersiowa bez angażowania brzucha. W czasie wdechu plecy muszą przy- legać do powierzchni, na której pa- cjentka jest ułożona. Przygotowanie do napromieniania na wstrzymanym wdechu polega na regularnym ćwiczeniu w domu odde- chu wg opisanej wyżej zasady. Warto, ustawiając stoper na 40 sekund, po- liczyć w myśli. W ten sposób można w trakcie radioterapii, licząc, odtwa- rzać 40-sekundowe wstrzymanie odde- chu na głębokim wdechu. Radioterapia w regionie jamy brzusznej W radioterapii ważna jest precy- zja. Promieniowanie musi trafić za każdym razem dokładnie w to samo miejsce. W przypadku organów zlo- kalizowanych w jamie brzusznej wymaga to dużej dyscypliny od pa- cjenta. Gazy zalegające w jelitach mogą spowodować przesunięcie guza nowotworowego, co zmniej- szy skuteczność radioterapii – pro- mieniowanie nie trafi w guz . Z tego powodu podczas trwania radioterapii tak ważna jest regularność wypróż- niania. Po oddaniu stolca, jelito grube się zmniejsza. Wtedy promieniowanie trafia bezpośrednio do guza nowo- tworowego. Przygotowanie do radioterapii roz- poczyna się na 3 dni przed terminem rozpoczęcia terapii. Zalecana dieta • lekkostrawna, wykluczająca potrawy tłuste, surowe mleko, surowe warzy- wa i owoce, napoje gazowane, soki, ostre przyprawy, • zwiększona podaż białka w diecie (źródłem powinny być półtłuste sery twarogowe, jogurty, ryby morskie, chude mięso drobiowe), w przypad- ku biegunki wykluczenie z diety mle- ka i zastąpienie go fermentowanymi produktami mlecznymi, • posiłki o mniejszej objętości, ale czę- ściej, nawet 5–6 razy dziennie, • właściwe nawodnienie – około 2–2,5 litry płynów dziennie (wyłącz- nie napoje niegazowane). Aby radioterapia przebiegła bezpiecznie i przyniosła korzyści należy się do niej prawidłowo przygotować. Wskazówki na ten temat i inne ważne dla pacjenta informacje o tej metodzie leczenia można znaleźć w Poradniku Radioterapia pod redakcją dr n. med. Marcina Hetnała przygotowanego przez Centrum Radioterapii Amethyst. Przygotowanie do radioterapii Przygotowanie do radioterapii w obrębie jamy brzusznej • W celu zmniejszenia ilości gazów w jelitach stosować Espumisan (lek dostęp- ny w aptece bez recepty) – 2 kapsułki 3 razy dziennie. • 3 godziny przed radioterapią nie jeść, można pić niewielkie ilości wody. • Najpóźniej na 2 godziny przed radioterapią zażyć przyjmowane codziennie leki. • Zadbać o wypróżnienie jelit, jeżeli rano w dniu radioterapii nie nastąpiło wy- próżnienie, należy zastosować doodbytniczo 2 czopki glicerynowe (dostępne w aptece bez recepty). Nie należy stosować czopków glicerynowych w przy- padku wystąpienia biegunki.