Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 6/2018 (34)

15 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 6, grudzień 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON Radioterapia w regionie miednicy W tym przypadku radioterapia może dotyczyć nowotworów prostaty u męż- czyzn, nowotworów narządów rodnych u kobiet, nowotworów pęcherza i od- bytnicy. Przygotowanie Promieniowanie musi precyzyjnie trafić w guz nowotworowy. Jednocze- śnie chronimy zdrowe narządy przed skutkami promieniowania. Narządy w jamie brzusznej przesuwają się w cią- gu dnia. Wypełnienie pęcherza moczo- wego i zaleganie w jelitach gazów albo stolca może przesunąć zmianę nowo- tworową nawet o kilka centymetrów. Dlatego radioterapia w tym obszarze wymaga przygotowania od pacjen- ta. Tylko dzięki współpracy pacjenta z personelem medycznym jest skutecz- na i bezpieczna. W przypadku napromieniania re- gionu miednicy bardzo ważne jest takie samo wypełnienie pęcherza mo- czowego i odbytnicy w trakcie każdej frakcji napromieniania. Pół godziny przed radioterapią należy oddać mocz, następnie wypić pół litra wody, chyba że lekarz zaleci inaczej. W ten sposób wypełnia się pęcherz moczowy, a jego odpowiednia wielkość gwarantuje bez- pieczne napromienianie. Od momentu rozpoczęcia picia wody do czasu na- promieniania nie można już oddawać moczu. Inaczej wygląda sytuacja w przypad- ku radioterapii raka pęcherza. W tym wypadku pacjent musi oddać mocz tuż przed radioterapią, aby pęcherz był pusty. W każdej sytuacji lekarz prowa- dzący podaje szczegółowe instrukcje, których należy przestrzegać. Zalecana dieta W radioterapii obszaru miednicy wśród skutków ubocznych mogą po- jawić się nudności i problemy żołąd- kowe, dlatego pacjentów obowiązuje podobna dieta jak w przypadku radio- terapii jamy brzusznej. Dotyczy to rów- nież postępowania z biegunką. Przeciwdziałanie powikłaniom w terapii nowotworów narządów rodnych Radioterapii obszaru miednicy pod- dawane są pacjentki z nowotworami narządu rodnego. W ich przypadku za- lecane jest: • stosowanie dopochwowo, codziennie przed snem globulek przepisywa- nych przez lekarza prowadzącego na receptę, • globulki stosuje się w czasie całej ra- dioterapii oraz do 10 dni po jej za- kończeniu. Ważne dla płodności Promieniowanie jest szkodliwe dla zarodka/płodu. Z tego powodu pa- cjentki powinny poinformować leka- rza prowadzącego o ewentualnej ciąży lub jej podejrzeniu. U wszystkich ko- biet w wieku rozrodczym i aktyw- nych seksualnie przed rozpoczęciem radioterapii wykonany jest test cią- żowy. W trakcie leczenia zaleca się stosowanie odpowiedniej metody zapobiegania ciąży, nawet, jeżeli na skutek stosowanego wcześniej lecze- nia (chemioterapia, hormonoterapia), doszło do zahamowania miesiączko- wania. Brak menstruacji w trakcie leczenia onkologicznego nie wyklu- cza możliwości zajścia w ciążę. Lekarz prowadzący lub ginekolog może wska- zać zalecaną metodę antykoncepcji. Wskazówki na temat płodności do- tyczą również mężczyzn leczonych na- promienianiem w regionie miednicy, w bliskim sąsiedztwie jąder. Promie- niowanie stosowane w trakcie brachy- terapii może powodować produkcję wadliwych plemników i zwiększa ryzy- ko poronienia ewentualnej ciąży oraz wystąpienia wad u dziecka. Lekarz po- winien też poinformować pacjentów przed rozpoczęciem leczenia radiote- rapią o możliwościach zabezpieczenia płodności. Przygotowanie do radioterapii rozpoczyna się na 3 dni przed terminem rozpoczęcia terapii. Ważne są wszystkie elementy przygotowania. Nie wolno pominąć żadnego z nich. Od przygotowania zależy bezpieczeństwo pacjenta i skuteczność terapii. We wszystkich przypadkach pacjent powinien zabrać leki, które zażywa w ciągu dnia. Szczególnie dotyczy to leków przeciwbólowych, na nadciśnienie i cukrzycę. Więcej informacji: centrum-radioterapii.pl Rehabilitacja Przygotowanie do radioterapii w regionie miednicy: • W celu zmniejszenia ilości gazów w jelitach stosować Espumisan (lek dostępny w aptece bez recepty) – 2 kapsułki 3 razy dziennie. • Konieczna jest dbałość o odpowiednie nawodnienie organizmu – wypijanie w ciągu dnia co najmniej 1,5 litra płynów, najlepiej wody, zacząć 2 dni przed radioterapią i stosować przez cały czas terapii. • W celu odpowiedniego wypełnienia pęcherza moczowego – na pół godziny przed radioterapią oddanie moczu, następ- nie wypicie ok. pół litra niegazowanych płynów i nieoddawanie moczu do czasu zakończenia radioterapii. • W przypadku raka pęcherza tuż przed radioterapią należy oddać mocz, aby pęcherz był całkowicie opróżniony. • Zadbać o wypróżnienie jelit, jeżeli rano w dniu radioterapii nie nastąpiło wypróżnienie, należy zastosować doodbytni- czo 2 czopki glicerynowe (dostępne w aptece bez recepty). Nie należy stosować czopków glicerynowych w przypadku wystąpienia biegunki. • Najpóźniej na 2 godziny przed radioterapią zażyć przyjmowane codziennie leki.