Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 6/2018 (34)

29 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 6, grudzień 2018 Projekt realizowany ze środków PFRON W powszechnej opinii ciągle funkcjo- nuje mit o szkodliwości ruchu u osób z chorobą nowotworową. Dlatego ko- nieczne jest zbudowanie świadomości zarówno wśród lekarzy, jak i pacjentów oraz ich bliskich, że rehabilitacja to pro- ces ciągły, który powinien się zaczynać nawet przed rozpoczęciem leczenia, przygotowując chorego np. do zabie- gu. Później, rehabilitacja powinna być prowadzona równolegle z terapią pod- stawową – stanowiąc jeden z etapów leczenia, mający na celu poprawę jako- ści życia we wszystkich jego aspektach. Pacjenci onkologiczni powinni mieć zapewnioną opiekę specjalistyczne- go zespołu, w skład którego powinien wejść poza onkologiem również lekarz specjalista rehabilitacji. Aktywność fizyczna jest skuteczną metodą profilaktyki chorób nowo- tworowych i odgrywa kluczową rolę w przywracaniu sprawności fizycznej oraz poprawie jakości życia. Słynna sen- tencja profesora Wiktora Degi, współ- twórcy polskiej szkoły rehabilitacji, iż: ruch może zastąpić większość lekarstw, lecz żaden lek nie zastąpi ruchu ma moc- ne potwierdzenie w naukowych bada- niach. Specjaliści podkreślają, że nasze zdrowie, aż w 60% zależy od stylu życia. Rak to nie tylko kwestia genów. Istnieją dowody, że aktywność fizyczna zmniej- sza ryzyko zachorowania na najczęściej występujące raki: piersi, okrężnicy, płu- ca, trzonu macicy oraz gruczołu kroko- wego i nerki. Ćwiczenia ruchowe zalecane są w każ- dej fazie leczenia choroby nowotworo- wej.Opróczprzywracania,poprawyoraz podtrzymania sprawności i wydolności fizycznej pacjentów, ćwiczenia mogą zapobiegać powikłaniom i zmniejszać niepożądane objawy ze strony układów krążenia, oddechowego, nerwowego czy pokarmowego. Podejmowanie ćwi- czeń fizycznych podczas chemioterapii łagodzi ból, wymioty i nudności oraz zaparcia i biegunki. Ćwiczenia fizyczne mają korzystne działanie na obniża- nie poziomu zmęczenia w tzw. zespole zmęczenia nowotworowego (ZZN), który jest jednym z najczęściej występu- jących niepożądanych objawów lecze- nia onkologicznego i obserwuje się go u ponad 60% osób. Zespół zmęczenia nowotworowego wy- stępuje, kiedy wykonywanie codziennych czynności – nawet tych podstawowych – wywołuje zmęczenie. Stan „wyczerpa- nia” organizmu wywołany ZZN zaburza zdolność dbania o siebie i mocno ograni- cza samodzielne funkcjonowanie. W tak trudnej sytuacji, stopniowe wprowa- dzenie regularnej aktywności fizycznej może być jedynym sposobem przerwania błędnego koła, w którym zmęczenie, bę- dąc objawem niskiej wydolności, staje się również przyczyną unikania ruchu – podkreśla Anna Domańska, pa- cjentka, podopieczna Stowarzyszenia Sarcoma. Ćwiczenia fizyczne u osób z chorobą nowotworową poprawiają wydolność i obniżają zmęczenie średnio o 40–50%. Zalecane są ćwiczenia angażujące duże grupy mięśniowe, naturalnie, takie jak spacery, marsze z kijkami (nordic walking), biegi, taniec, jazda rowerem (stacjonarnie i w terenie), pływanie oraz gimnastyka ogólnousprawniająca. Proponowane jest uzupełnianie trenin- gu zdrowotnego elementami ćwiczeń siłowych (z oporem, np. z ciężarkami, taśmami lateksowymi). Pacjenci onkologiczni mogą wyko- nywać ćwiczenia, treningi zdrowotne zarówno indywidualnie (w warunkach domowych, na świeżym powietrzu, czy pływalni), jak i w zorganizowanych grupach (np. Stowarzyszeniach Amazo- nek). Domowe programy ćwiczeń są wy- godniejsze w stosowaniu, ale wymagają większej świadomości i samodzielności. Uczestnictwo w zajęciach grupowych, oprócz aspektów psychospołecznych może natomiast wpływać na poprawę systematyczności ćwiczeń, a ponadto może być bezpieczniejsze i lepiej zorgani- Kampanie Grudniową odsłonę Ogólnopolskiej Kampanii #WczesneWykrycieToŻycie 47 organizacji pacjentów tworzących Polską Koalicję Pacjentów Onkologicznych oraz znane publicznie osoby dedykują aktywności fizycznej pacjentów onkologicznych. Grudzień miesiącem aktywności fizycznej pacjentów onkologicznych GRUDZIEŃMIESIĄCEMŚWIADOMOŚCI AKTYWNOŚCI PACJENTÓWONKOLOGICZNYCH Foto. Michał Gromada Anna Domańska, Nikodem Rozbicki