Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 2/2019 (35)

21 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 2, kwiecień 2019 Projekt realizowany ze środków PFRON Glejaki to grupa złośliwych nowo- tworów mózgu, wśród których glejak wielopostaciowy G-IV wykazuje naj- wyższy stopień złośliwości i cechuje się szybkim wzrostem. Obecnie jego leczenie polega na operacyjnym, moż- liwie doszczętnym usunięciu masy guza uzupełnianym radio- i chemiote- rapią w okresie pooperacyjnym. Zakres usunięcia guza ogranicza ryzyko zabu- rzenia ważnych funkcji części mózgu przylegającego do, lub przerastanego przez nowotwór. Pomimo wzrostu skuteczności obecnie stosowanego leczenia w wyniku doskonalenia me- tod diagnostyki obrazowej – głównie jądrowego rezonansu magnetyczne- go – ulepszania techniki operacyjnej, postępu w zakresie metod radioterapii i chemioterapii, nowotwory te odrasta- ją i średni czas przeżycia chorych nie przekracza 15 miesięcy. Od wielu lat poszukuje się nowych metod uzupełniających obecnie sto- sowne leczenie, pozwalających na niszczenie komórek nowotworowych stanowiących źródło wznowy. Stosowa- no pozostawianie w loży guza materiałów nasyconych chemioterapeutykami, wpro- wadzenie modyfikowanych wirusów niszczących komórki nowotworu, wymu- szanie wszczepianymi mikropompami dyfuzji chemioterapeutyków, miejscowe umieszczanie źródeł radioaktywnych i wielu innych. Żaden z tych sposobów nie przyniósł przełomu w leczeniu. W ostatnich latach podjęto próby niszczenia komórek nowotworowych przez miejscowe, kontrolowane podwyższenie temperatury. W metodzie NanoTherm osiąga się to umieszczając w ścianach loży po usunięciu guza nanocząstek żelaza. Superparamagnetyczne nanocząstki tlenku żelaza w zmiennym polu magne- tycznym wprawiane są w drgania, przez co podnoszą temperaturę w stopniu zależnym od natężania i charaktery- styki zmiennego pola magnetycznego. Odpowiednie pole magnetyczne wy- twarzane jest przez urządzenie Nano- Activator. Temperatura otoczenia loży operacyjnej mózgu jest sterowana przez komputer planujący i kontrolowana wszczepionym mikrotermometrem. Zarówno bezpośredni wpływ wyso- kiej temperatury na komórki nowo- tworowe, a także nasilanie działania przeciwnowotworowego radioterapii i chemioterapii są znane od dawna. Dotychczas nie było dobrych sposobów na podnoszenie temperatury i oceny jej rozkładu w głębi narządów miąższo- wych. Podejmowano próby ogrzewa- nia miejscowego skoncentrowanymi wiązkami ultradźwięków (FUS) i oceny temperatury rezonansem magnetycz- nym, ale okazało się że są one niedo- skonałe. Wprowadzenie nanocząstek żelaza w obszar guza i ich pobudzanie zmien- nym polem magnetycznym stwarza możliwość kontrolowanego wpływu na miejscową temperaturę w głębi mózgu. Przygotowanie nanocząstek, podstaw teoretycznych i doświadczal- nych ich zastosowania przeprowadzili dr Andres Jordan, biolog i prof. dok- tor Walter Stummer, neurochirurg z Uniwersytetu w Münster. Metoda leczenia, polegająca na ope- racyjnym wprowadzeniu nanoczą- stek żelaza (NanoTherm) w obszar nowotworu i następnie pobudzenie ich zmiennym polem magnetycznym o częstotliwości 100,000 Hz w akty- watorze NanoActivator, zastosowana została u około 100 chorych. Leczenie przeprowadzano w Münster w Niem- czech. Od 2011 roku NanoTherm posiada europejski certyfikat CE do leczenia nowotworów mózgu. Dotychczas, z powodu braku wysokiej rangi dowodów naukowych na skutecz- ność leczenia, leczenie przeprowadza- ne jest u chorych ze wznową glejaków mózgu, dla których nie ma obecnie potwierdzonego naukowo skuteczne- go dalszego leczenia. Pozwala to na zastosowanie metod leczenia w fazie badań naukowych. Wznowa glejaka wielopostaciowego w wybranych przy- padkach leczona jest obecnie na drodze chirurgicznego usunięcia odrastające- go guza. Reoperacja stwarza możliwość Prof. dr hab. n. med. Tomasz Trojanowski – neurochirurg, kierownik Katedry i Kliniki Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej UM w Lublinie. Członek rzeczywisty PAN i członek korespondent PAU oraz Niemieckiego Towarzystwa Neurochirurgów. Prezes Oddziału PAN w Lublinie. Honorowy Przewodniczący Komitetu Nauk Neurologicznych PAN. Członek Światowej Akademii Neurochirurgicznej. Honorowy prezydent Polskiego Towarzystwa Neurochirurgów oraz Akademii Eurasiana Neurochirurgica. W kierowanej przez profesora klinice, jako pierwszej w kraju, wprowadzono wiele nowych technik leczenia, a ostatnio w badaniu klinicznym stosuje się metodę NanoTherm w leczeniu glejaków. NanoTherm w leczeniu glejaków Innowacje