Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 3/2019 (36)

17 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 3, czerwiec 2019 Projekt realizowany ze środków PFRON „Leczenie chorych na opornego lub nawrotowego szpiczaka plazmocyto- wego” (dalej nazywanego Programem). Poniżej w skrócie scharakteryzowa- no te trzy nowe leki oraz warunki ich dostępności w Polsce. 1. Pomalidomid jest najsilniej- szym lekiem z klasy leków im- munomodulujących, do której należą także często stosowane w Pol- sce lenalidomid i talidomid. Pomimo przynależności do tej samej klasy le- ków, pacjenci z opornością na lenali- domid odpowiadają na pomalidomid , podobnie jak inni chorzy, co wskazu- je na dodatkowe mechanizmy dzia- łania pomalidomidu . Istotną zaletą jest fakt, że lek podaje się doustnie, co jest niezwykle wygodne i umoż- liwia aktywne, nowoczesne lecze- nie także chorych, którzy z różnych przyczyn nie mogą często dojeżdżać do szpitala na inne terapie. Do włą- czenia pomalidomidu w skojarzeniu z deksametazonem w ramach Progra- mu kwalifikują się dorośli pacjenci z opornym lub nawrotowym szpi- czakiem plazmocytowym, u których stosowano uprzednio co najmniej dwa schematy leczenia, obejmujące zarówno lenalidomid i bortezomib , i u których w trakcie ostatniego le- czenia nastąpiła progresja choroby. 2. Daratumumab należy do całkowi- cie nowej klasy leków na szpicza- ka plazmocytowego ponieważ jest przeciwciałem monoklonalnym, skierowanym przeciwko znajdują- cemu się na powierzchni komórek szpiczakowych antygenowi CD38. Daratumumab ma ciekawy, wie- lokierunkowy mechanizm działa- nia, a jego przełomowa rejestracja otworzyła nową erę immunoterapii w szpiczaku mnogim. Spektaku- larne wyniki badań klinicznych z daratumumabem , szczególnie w skojarzeniu w lenalidomidem i deksametazonem , wykazują najdłuższe w historii czasy re- misji choroby. Lek podaje się w długotrwałym wlewie dożyl- nym, przy czym Program definiu- je jego skojarzenie z bortezomibem i deksametazonem (schemat DVd). Do włączenia takiego leczenia w Programie kwalifikowani są do- rośli chorzy na nawrotowego i/lub opornego szpiczaka plazmocyto- wego, którzy spełniają jedno z po- niższych kryteriów: • zastosowano u nich jedną linię le- czenia, obejmującą bortezomib oraz przeszczepienie komórek macierzystych szpiku i celowe jest ponowne leczenie bortezomibem zgodnie z zaleceniami klinicznymi pod warunkiem niewystępowania polineuropatii obwodowej lub bólu neuropatycznego ≥ 2 stopnia; • zastosowano u nich 2 lub 3 poprze- dzające linie leczenia, obejmujące bortezomib i lenalidomid . 3. Karfilzomib jest najsilniejszym lekiem z grupy inhibitorów proteasomu, do której zalicza się również bortezomib oraz nie refun- dowany jeszcze w Polsce iksazomib . Bardzo przekonujące wyniki du- żych badań klinicznych karfilzomi- bu wykazały, że lek ten przedłuża życie chorych na nawrotowego szpi- czaka w porównaniu z terapią stan- dardową. Karfilzomib podawany jest w krótkim wlewie dożylnym, a Pro- gram umożliwia optymalne dla tego leku skojarzenie z lenalidomidem i deksametazonem (schemat KRd). Do włączenia tego schematu kwali- fikowani są dorośli pacjenci z opor- nym lub nawrotowym szpiczakiem plazmocytowym, u których spełnio- ne są wszystkie następujące warunki: • stosowano jeden, dwa lub trzy po- przedzające protokoły leczenia; • w którymkolwiek z poprzedza- jących protokołów leczenia za- stosowano bortezomib i/lub lek immunomodulujący ( talidomid, le- nalidomid lub pomalidomid ); • nie uzyskano remisji częściowej po 4 cyklach wg protokołu zawierają- cego bortezomib lub stwierdzono progresję choroby po co najmniej 3 cyklach leczenia lenalidomidem i deksametazonem , jeśli był to ostat- ni stosowany przez pacjenta proto- kół leczenia; • pacjent kwalifikuje się do leczenia chemioterapią wysokodawkową i przeszczepieniem komórek krwio- twórczych. Temat numeru Należy podkreślić, że chociaż niektóre warunki stanowią ograniczenie, Programwobecnej formie bardzo znacznie poszerza dostęp do nowoczesnych leków na szpiczaka plazmocytowego. Można nawet powiedzieć, że stanowi on rewolucję w terapii nawrotowego/opornego szpiczaka plazmocytowego w Polsce. Umiejętne wykorzystanie możliwości Programu, w tym przede wszystkim stosowanie nowoczesnych leków w jak najwcześniejszych liniach terapii, z pewnością poprawi losy chorych na szpiczaka plazmocytowego w naszym kraju.