Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 3/2019 (36)

19 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 3, czerwiec 2019 Projekt realizowany ze środków PFRON wprowadza się gen kodujący receptor specyficzny dla antygenu nowotworo- wego. Limfocyty stymuluje się, namna- ża i wprowadza z powrotem do krwi chorego. To tak, jakby ze zbieraniny słabo wy- posażonych i niewyszkolonych żoł- nierzy stworzyć armię doskonale uzbrojonych zawodowców ukierunko- wanych na jeden cel, jakim są komórki danego nowotworu. Limfocyty w orga- nizmie pacjenta dalej się namnażają, a część z nich może przetrwać i jako „żywy lek” chronić przed nawrotem przez całe życie. Jak dotąd skuteczność CAR T-cells wykazano u dzieci i mło- dych dorosłych z opornymi i nawro- towymi postaciami ostrej białaczki limfoblastycznej, gdzie leczenie wiąże się z 90% szansą na uzyskanie remisji, co u połowy pacjentów ma charakter trwały i może oznaczać wyleczenie. U dorosłych chorych na oporne i nawro- towe chłoniaki rozlane z dużych komó- rek B odsetek remisji sięga 50%, a szansa wyleczenia dotyczy około 1/3 pacjentów. W obu sytuacjach klinicznych jak dotąd stosowano głównie tradycyjną chemio- terapię. Jej skuteczność była jednakmała, a rokowanie chorych jednoznacznie złe. Działania niepożądane Leczenie blinatumomabem jak i CAR T-cells wiąże się z ryzykiemwy- stąpienia powikłań. W obu przypad- kach mogą to być ciężkie zaburzenia neurologiczne, które jednak zazwyczaj mają charakter przemijający. W przy- padku CAR T-cells dość częstym powikłaniem jest zespół uwalniania cytokin , który może objawiać się go- rączkami, ale też niewydolnością ukła- du oddechowego i krążenia. Występuje on w pierwszych dniach po zastoso- waniu terapii i wymaga intensywnego leczenia wspomagającego. Obie formy leczenia powinny więc być realizowa- ne w wyspecjalizowanych ośrodkach hematologicznych. W przypadku CAR T-cells dotyczy to głównie od- działów z doświadczeniem w zakresie transplantacji szpiku. Dostępność do CAR T-cells Na wybór tych ośrodków mają wpływ firmy farmaceutyczne dysponujące technologią. Poddają one oddziały wie- loetapowemu procesowi certyfikacji, którego celem jest zapewnienie najwyż- szej jakości leczenia i bezpieczeństwa pacjentów. Niezależnie od tego ośrod- ki aplikujące o możliwość stosowania CART-cellsmuszą posiadać odpowied- nie zgody ministra zdrowia. Spodzie- wam się, że do końca 2019 roku kilka polskich ośrodków uzyska odpowied- nie certyfikaty, co przełoży się na możliwość stosowania tego leczenia w kraju. Póki co, nie wiadomo jednak, od kiedy i w jaki sposób miałoby być ono refundowane. Jak dotąd pacjenci szukają pomocy zagranicą, np. w Izra- elu czy Niemczech. Należy zaznaczyć, że koszt terapii CAR T-cells jest tam bardzo duży i może przekraczać mi- lion złotych. Zwiększenie dostępu do leczenia byłoby możliwe w ramach udziału w badaniach klinicznych. Z kolei drogą do ograniczenia kosztów jest opracowanie i testowanie nowych CAR T-cells w oparciu o współpracę polskich ośrodków badawczych z kra- jowymi firmami z branży biotech- nologicznej. Moim zdaniem należy ten kierunek traktować priorytetowo. Immunoterapia komórkowa może w perspektywie kilku, kilkunastu lat stać się podstawowym narzędziem w szeroko rozumianym leczeniu on- kologicznym. Innowacje Ewa Dubaniewicz – magister psychologii, magister pedagogiki, terapeutka uzależnień, pacjentka onkologiczna. W 2015 roku otrzymała diagnozę – rozsiany, nieoperacyjny GIST, wskazanie leczenie paliatywne. Przeszła dwie progresje choroby. Choć nie pracuje i jest pacjentką „na cały etat”, to od trzech lat działa z pełnym zaangażowaniem w Stowarzyszeniu Pomocy Chorym na GIST. Podnosząc temat wsparcia psychologicznego, tak potrzebnego w chorobie nowotworowej, której towarzyszy stres. Poniższy tekst to kontynuacja artykułu, którego I część opublikowaliśmy w Głosie 2/19. Stres w chorobie nowotworowej Funkcje radzenia sobie ze stresem W poprzednim artykule wspomnia- łam o reakcjach na stres. Teraz chcę opowiedzieć o funkcjach radzenia so- bie ze stresem. Pierwszą jest potrzeba rozwiązania problemu poprzez pod- jęcie (zmianę) określonego działania. W chorobie to będzie: branie leków, kontrole lekarskie, badania, poszuki- wanie wiedzy, zmiana diety i stylu ży- cia, opieka psychologa i/lub psychiatry. Druga funkcja to obniżenie przykre- go napięcia i innych negatywnych stanów emocjonalnych oraz stymu- lowanie emocji w celu mobilizacji do działania. Samoregulacja emocji polega na oderwaniu się od negatywnych do- świadczeń, wzbudzaniu w sobie rado- ści, zadowolenia i nadziei. Ważna jest też gotowość do nowych rozwiązań, elastyczność w podejściu do własnej