Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 3/2019 (36)

21 „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 3, czerwiec 2019 Projekt realizowany ze środków PFRON Terapia małżeńska i rodzinna – spo- tkania małżeństw i/lub rodzin z psy- chologiem. Terapia dla osób w żałobie. Podsumowanie Pacjenci z chorobą nowotworową na skierowaniu od lekarza kierującego do poradni psychoonkologii znajdą zapis o treści: „zaburzenia adaptacyjne”. Tak, niewydolność procesów adaptacji do choroby. Jak bardzo każdy z nas wyka- zywał taką niewydolność na różnych etapach choroby. Wiemy, jak trudno zmagać się z nowotworem, proce- sem leczenia (w tym paliatywnym), objawami ubocznymi przyjmowania farmakoterapii, hospitalizacją, zabie- gami chirurgicznymi, ograniczeniami spowodowanymi chorobą i leczeniem, z poczuciem utraty ważnych dla nas aspektów życia oraz zagrożeniem śmiercią. Jak herosi zmagamy się z wła- snymi myślami, emocjami i ciałem. Walczymy każdego dnia o to, by cieszyć się życiem i brać je póki trwa. Życzę moim czytelnikom oraz so- bie, abyśmy potrafili godnie i mądrze doświadczać choroby, a jednocześnie w pełni żyć. Jakość życia w chorobie nowotworowej Prof. dr hab. n. med. Iwona Hus, kierownik Zakładu Transplantologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Autorka i współautorka publikacji z zakresu hematologii, onkologii i immunologii klinicznej. Główny kierunek zainteresowań naukowych i klinicznych to zagadnienia dotyczące immunobiologii i leczenia chorób limfoproliferacyjnych. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów. Zastępca redaktora naczelnego Acta Haematologica Polonica . Członek Europejskiego Towarzystwa Hematologii. Czynniki wpływające na jakość życia u chorych na szpiczaka plazmocytowego Wprowadzenie Szpiczak plazmocytowy jest nowo- tworem układu chłonnego charakte- ryzującym się klonalnym rozrostem plazmocytów wytwarzających niepra- widłowe immunoglobuliny (określane jako białko M) w szpiku, a w zaawan- sowanych przypadkach również w in- nych narządach. Rozwój szpiczaka obejmuje kilka faz. Stanem przednowotworowym jest monoklonalna gammapatia o nie- określonym znaczeniu (MGUS), która cechuje się niewielkim stężeniem biał- ka monoklonalnego i małym odset- kiem nieprawidłowych plazmocytów w szpiku nie przekraczającym 10%. Kolejnym etapem rozwoju jest szpi- czak bezobjawowy, w którym spełnio- ne są kryteria rozpoznania szpiczaka, ale nie ma jeszcze objawów choroby. Wskazaniem do rozpoczęcia lecze- nia jest pojawienie się uszkodzenia narządów w postaci: niedokrwistości, zmian litycznych w kościach, zwięk- szonego stężenia wapnia we krwi oraz uszkodzenia nerek. Obecnie wska- zaniem do rozpoczęcia leczenia jest również stwierdzenie określonych czynników wysokiego ryzyka progresji choroby przy braku objawów szpicza- ka. Brak objawów w początkowych stadiach i podstępny rozwój szpicza- ka sprawia, że u części chorych jest on rozpoznawany w zaawansowanych stadiach klinicznych, przy znacznych zmianach narządowych. Wiele czyn- ników sprawia, że rozpoznanie szpi- czaka wpływa w bardzo istotny sposób na upośledzenie jakości życia. Już samo rozpoznanie nieuleczalnej choroby nowotworowej wywołuje u wielu osób zaburzenia snu, nastroju i objawy lę- kowo-depresyjne. Zmiany narządowe, które powoduje szpiczak – choroba kostna ze złamaniami patologiczny- mi, niewydolność nerek, która u czę- ści chorych wymaga dializoterapii, niedokrwistość czy nawracające zaka- żenia w istotny sposób pogarszają ja- kość życia. Innym ważnym aspektem są działania niepożądane leczenia przeciwnowotworowego. Wszystkie te czynniki niekorzystnie wpływają za- równo na kondycję fizyczną, jak i psy- chiczną i powodują znacznie większe pogorszenie jakości życia niż w przy- padku innych nowotworów hemato- logicznych. Wprowadzenie nowych metod leczenia szpiczaka przyczyniło się do znacznego wydłużenia czasu przeżycia chorych, który przekracza obecnie 6-7 lat, co sprawia, że jakość życia nabiera coraz ważniejszego wy- miaru, a ocena jakości życia związana ze zdrowiem staje się coraz częściej punktem końcowym w badaniach kli- nicznych. Powikłania szpiczaka Choroba kostna: z całą pewnością szczególnie istotnym powikłaniem szpiczaka w kontekście jakości ży- cia jest choroba kostna – najczęstsze powikłanie, występujące u 80-90%