Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 2/2020 (41)

Standardy opieki onkologicznej „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 2, kwiecień 2020 15 Projekt realizowany ze środków PFRON mgr Joanna Machnowska: Wszystkie decyzje terapeutyczne podejmuje lekarz onkolog i on informuje o możliwych powi- kłaniach i sposobach radzenia sobie z nimi w domu. Pielę- gniarka wydając pacjentowi lek ocenia jego wiedzę na temat planu leczenia, zadaje pytania sprawdzające, czy pacjent na pewno dobrze zrozumiał dawkowanie i sposób przyjmowa- nia, zwraca uwagę na sposób przechowywania leku, przekazu- je wskazówki pielęgniarskie dotyczące zapobiegania i radzenia sobie z działaniami niepożądanymi terapii, uwrażliwia na sy- tuacje niebezpieczne, wymagające kontaktu z ośrodkiem, uczy samopielęgnacji. Szkoli pacjenta lub członka rodziny na te- mat możliwych miejsc i sposobu samodzielnego, bezpiecznego podania leku i np. co zrobić z opakowaniem po leku, po jego zastosowaniu. Wysłuchując wątpliwości i odpowiadając na py- tania pacjenta zapewnia wsparcie i poczucie bezpieczeństwa. Co jeszcze chciałyby Panie przekazać pacjentowi, który zastanawia się nad tym, czy spróbować podjąć się samo- dzielnego leczenia w domu? dr Agnieszka Kolasińska-Ćwikła: Rozpoznanie choroby nowotworowej jest zawsze traumatycznym przeżyciem. Jednak możliwość prowadzenia leczenia w warunkach domowych czyni to leczenie bardziej znośnym, mniej ingerującym w codzienne funkcjonowanie, może ułatwić zaadaptowanie się do nowej sytuacji zdrowotnej. Rzadsze wizyty w ośrodku onkologicznym, brak dyskomfortu spowodowanego pobytami szpitalnymi mniej ograniczają życie rodzinne i zawodowe, zwiększając poczucie kontroli nad leczeniem, a tym samym poprawiając jakość życia. mgr Joanna Machnowska: Nie można jednak zapomnieć, że prowadzenie leczenia w warunkach domowych nakłada też na pacjenta i jego rodzinę konieczność samodyscypliny w przestrzeganiu zaleceń lekarsko-pielęgniarskich i całkowi- ty nadzór nad przechowywaniem i podawaniem leków. W przypadku tabletek ważne zalecenia dotyczą przechowy- wania, częstotliwości przyjmowania, dawkowania, interakcji z produktami spożywczymi, które mogą wpływać na skutecz- ność leczenia. W przypadku ampułkostrzykawki nie ma już problemu z dawkowaniem leku, ale należy pamiętać (jeśli jest taki wymóg) o przechowywaniu w lodówce, wyjęciu odpo- wiednio wcześniej przed podaniem, odpowiednim przygo- towaniu miejsca podania, czasie wstrzyknięcia, czy postępo- waniu ze zużytym sprzętem. Wywiad przygotowano przy wsparciu firmy Ipsen Poland Sp. z o.o. SOM-PL-000689 Dr n. med. Agnieszka Kolasińska-Ćwikła, onkolog kliniczny, internista z Kliniki Onkologii i Radioterapii Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowego Instytutu Badawczego wWarszawie przedstawia aktualne potrzeby w leczeniu pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym, podkreślając konieczność wprowadzenia II linii leczenia inhibitorami kinaz tyrozynowych nowej generacji. Epidemiologia i profilaktyka Rak wątroby plasuje się na 3. miejscu na świecie pod względem liczby zgo- nów z powodu nowotworów złośli- wych, co wynika z braku wczesnych objawów nowotworu. Zwykle pierwsze symptomy pojawiają się dopiero w za- awansowanej fazie choroby, kiedy cza- sem może być za późno na to, by podjąć odpowiednie leczenie. Niestety w Polsce nadal jest wiele osób, które nie zdając sobie sprawy z tego, że rozwija się u nich złośliwy nowotwór wątroby, umiera zwykle ok. 4 miesiące przed wystą- pieniem pierwszych, zauważalnych objawów. Nawet w krajach z dobrze rozwiniętym programem wykrywania raka wątrobowokomórkowego (HCC), stopień wykrywalności tego typu no- wotworu, umożliwiający leczenie jest na poziomie 40-50%. Istotne dla poprawy wczesnej wykry- walności raka pierwotnego wątroby jest edukacja społeczeństwa, nie tylko co do konieczności badań przesiewo- wych, ale przedewszystkimco do zmia- ny stylu życia – zaprzestanie palenia i picia alkoholu, zmiana diety, odpo- wiednia dawka wysiłku fizycznego. W Polsce każdego roku raka wątroby diagnozuje się u 1,5 tys. osób. Z tego powodu umiera rocznie 2 tys. chorych. Ta dysproporcja wynika z braku dobrego rejestru klinicznego tego nowotworu. Nadal wiele osób, które umierają na raka wątroby nie zostało zdiagnozowanych. Trzeba zaznaczyć, iż w dzisiejszych cza- sach cyfryzacji usług medycznych warto byłoby stworzyć system administracyjny, który przewiduje przypominanie cho- rym o zbliżającym się terminie badania profilaktycznego. Rola wielospecjalistycznego zespołu Aby poprawić diagnostykę, należałoby rozwinąć system stałej współpracy gas- trologów i hepatologów z onkologami. Leczenie pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym Konieczność zmian w programie lekowym i zagwarantowania II linii leczenia