Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 5/2020 (44)

Temat numeru Projekt realizowany ze środków PFRON „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 5, październik 2020 20 w celu uzyskania surowic diagnostycznych lub osocza. Przy czym należy wskazać, iż ekwiwalent ma jedynie charakter zadośćuczynieniowy. Stanowi on rekompensatę za niedogod- ności związane z zabiegiem uodpornienia lub innym zabie- giem w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych, czy też konieczności stawienia się dawcy na wezwanie jed- nostki organizacyjnej publicznej służby krwi w trybie pilnym, niekiedy w porze nocnej. Kto potrzebuje krwi? Krew i jej składniki podawane są głównie osobom, u których występują braki krwi i jej składników. Braki te mogą wystąpić w wyniku wypadku albo zabiegu operacyjnego, zaburzeń krzepnięcia, po oparzeniach i urazach, a także u pacjentów z chorobami rozrostowymi i nowotworami, w trakcie i po chemioterapii oraz u pacjentów wymagających transplantacji lub zabiegów kardiochirurgicznych. Czy w Polsce jest wystarczająca ilość krwi i jej składników? Czy mamy zapasy poszczególnych składników krwi? W 2019 roku krew i jej składniki oddało ponad 600 tys. osób. Przy czym liczba pobranych donacji krwi i jej składników wyniosła ponad 1,3 mln. Dzięki ofiarności krwiodawców każdego roku wykonywanych jest około 1,6 mln przetoczeń krwi i jej składników. Pozwala nam to zabezpieczać zapo- trzebowanie szpitali na krew i jej składniki. Zdarzają się okresowe niedobory, które występują w ciągu całego roku. Jednakże należy mieć na uwadze, że są to nie- dobory jakościowe, a nie ilościowe. Stany magazynowe kon- centratu krwinek czerwonych, składnika krwi najczęściej sto- sowanego w krwiolecznictwie, są na bieżąco monitorowane przez Narodowe Centrum Krwi. W przypadku, kiedy jakiejś konkretnej grupy krwi w danej chwili potrzeba więcej, a na stanie magazynowym CKiK jest jej bardzo mała ilość, na- tychmiast jest ona sprowadzana z innego CKiK. Przy czym największe zapotrzebowanie na krew i jej składniki występuje na terenie miast posiadających duże szpitale kliniczne oraz inne wyspecjalizowane ośrodki zaopatrujące się w krew i jej składniki. Jakie grupy krwi i jej składniki są najbardziej potrzebne? Wszystkie grupy krwi są potrzebne, bo istnieją biorcy o róż- nych grupach. Z użytecznego punktu widzenia najbardziej oczekiwana jest krew grupy O RhD- (ujemne), ponieważ w nagłych wypadkach, przy braku krwi właściwej grupy, może być ona przetoczona każdemu biorcy. Problem polega na tym, że jest to jedna z rzadziej występujących grup krwi. Szpitale każdego dnia wykonują setki planowych zabiegów oraz skomplikowanych operacji, które wymagają zabezpie- czenia dużych ilości krwi. Warto podkreślić, że średnio 1 na 10 osób leczonych w szpitalu potrzebuje krwi. Przy opera- cjach serca zużywa się ok. 6 jednostek krwi. Podczas operacji z udziałem ofiar wypadków komunikacyjnych konieczne jest ok. 10 jednostek krwi, natomiast przy przeszczepieniu wątroby – ok. 20 jednostek krwi. Jak poszukujecie Państwo krwiodawców, jak edukujecie społeczeństwo w tym zakresie? Publiczna służba krwi podejmuje szereg działań mających na celu edukowanie społeczeństwa w zakresie honorowego krwiodawstwa. W ramach ogólnopolskiej kampanii spo- łecznej „Twoja krew, moje życie” Narodowe Centrum Krwi oraz 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwio- lecznictwa, realizują działania promocyjne, edukacyjne i wizerunkowe, skierowane do różnych grup docelowych, np. dzieci i młodzieży szkół podstawowych, ponadpod- stawowych, podmiotów leczniczych, punktów pobrań, pra- codawców i przedsiębiorców, itd. Celem kampanii jest uświa- domienie potrzeby oddawania krwi oraz zwiększenie liczby stałych dawców. Symbolem kampanii jest czerwona nitka, która odzwierciedla łączącą nas więź. To oczywiste odnie- sienie do żyły, przez którą płynie krew, ale także komunika- tywna metafora naszych relacji z innymi. Ponadto w ramach dotychczasowych działań propagujących honorowe krwiodawstwo została wprowadzona jednolita wizualizacja publicznej służby krwi w Polsce, spójna krea- cja stron internetowych, ujednolicony zakup materiałów pro- mocyjnych przekazywanych dawcom w podziękowaniu za oddaną krew i jej składniki. Przeprowadzono ogólnopolskie eventy promujące honorowe krwiodawstwo pn. „Trasa Czerwonej Nitki”, np. w Warszawie, Szczecinie, Kielcach, Rzeszowie. Dodatkowo, wdrożono program lojalnościowy dla dawców, pn. „Każda kropla jest cenna”, którego celem jest zachęcenie obecnych i potencjalnych krwiodawców do pro- mowania postaw i zachowań pozytywnych społecznie. Kto wspiera honorowe krwiodawstwo w Polsce? Mówiąc o promocji honorowego krwiodawstwa należy koniecznie wspomnieć o niezastąpionej roli wielu organizacji, stowarzyszeń i klubów zrzeszających Honorowych Dawców Krwi oraz instytucji, które wspólnie z Narodowym Centrum Krwi czynnie wspierają ideę honorowego krwiodawstwa, np. Polski Czerwony Krzyż, żołnierze Wojska Polskiego, Niezależne Zrzeszenie Studentów w ramach ogólnopolskiej akcji pn. „Wampiriada”, Fundacja PKO Banku Polskiego, w ramach popularyzacji idei krwiodawstwa i przełamywa- nia barier związanych z oddawaniem krwi, spółki Grupy PKP w ramach wakacyjnej zbiórki krwi na największych dwor- cach kolejowych w Polsce pod hasłem „Kolej na Ciebie – uratuj życie!”, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Auto- strad podczas akcji „Drogocenna Krew”, Screen Network S.A. w zakresie ogólnopolskiej kampanii wizerunkowej oraz wiele innych podmiotów. Jakie są problemy, wyzwania i priorytety centrów krwiodawstwa w Polsce? Sytuacja z pandemią COVID-19 dotknęła wszystkich, także i krwiodawstwo. Trzeba było na bieżąco dostosowywać się do zmieniającej się rzeczywistości. Jednakże system publicznej służby krwi działa prawidłowo i sprawnie, dzięki czemu pobieranie krwi i jej składników odbywa się płynnie z za- chowaniem najwyższych norm bezpieczeństwa. Wyzwania, jakie stoją przed publiczną służbą krwi i priorytety