Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 1/2021

Hematoonkologia „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 1, luty 2021 19 Projekt realizowany ze środków PFRON Do najczęstszych powodów wycofania się z procedury po- brania w 2019 roku należały powody osobiste tj.: czaso- wa niedostępność dawców, wyjazd zagraniczny, urlop czy obowiązki służbowe. W 2020 roku przyczyny wycofania się dawców z procedury pobrania krwiotwórczych komórek macierzystych związane były w dużej mierze z pandemią – obawa przed wzięciem udziału w procedurze, wykonywanie zawodu medycznego i tym samym zaangażowanie w walkę z pandemią lub duże ryzyko zakażenia, obawa przed utratą pracy, brak możliwości wzięcia urlopu, ale również obowiązki służbowe, wyjazd zagraniczny czy problemy rodzinne. Dawcy nie byli kwalifikowani do procedury pobrania również z przyczyn medycznych. • W 2019 roku najczęstszymi przyczynami medycznymi, skutkującymi wykluczeniem dawcy były: anemia, aktywne zakażenia, podwyższone enzymy wątrobowe czy zaburzenia funkcji tarczycy. • W 2020 roku najczęstszymi przyczynami były pozytywne wyniki na COVID-19, nieprawidłowe wyniki morfologii – w tym anemia. Warto podkreślić, że donacja w trakcie pandemii jest stosun- kowo bezpieczna. Fundacja DKMS, kierując się bezpieczeń- stwem dawców, wprowadziła szereg procedur, których celem jest maksymalne odizolowanie dawców od osób trzecich, które nie są związane z procedurą pobrania. Aktualizacja danych może uratować komuś życie Czy zmiana telefonu, miejsca zamieszkania lub adresu e-mail może mieć wpływ na czyjeś życie? Może, jeśli jesteśmy po- tencjalnym dawcą szpiku. Nieaktualne dane uniemożliwia- ją kontakt Fundacji DKMS z potencjalnym dawcą. Gdy na pomoc czeka pacjent, wymagający przeszczepienia, liczy się również czas, w którym dawca przystąpi do procedury. Aktualizacja danych przez potencjalnych dawców szpiku, zarejestrowanych w bazie Fundacji DKMS, jest bardzo waż- na, ponieważ ułatwia nam kontakt, gdy okaże się, że pacjent wymaga pomocy właśnie tego konkretnego dawcy. Zdarzają się sytuacje, gdy po nawiązaniu kontaktu z dawcą okazuje się, że od jakiegoś czasu przebywa zagranicą lub z powodów zdrowotnych jest tymczasowo lub stale niedostępny. Jeśli zmia- nie uległ stan zdrowia dawcy, ma zaplanowane zabiegi bądź operację, dawczyni jest w ciąży lub karmi piersią, to prosimy, aby dawcy zgłaszali nam takie kwestie na adres: medyczne@dkms.pl . Wtedy dawca jest blokowany w bazie i nie jest widoczny dla ośrodków poszukiwawczych. Jeśli natomiast zmianie ulegają dane kontaktowe, takie jak: nu- mer telefonu, adres e-mail, adres zamieszkania lub dawca planuje dłuższy pobyt zagranicą, to wystarczy, że poświę- ci chwilę, aby poinformować o tym Fundację. Aktualiza- cji danych można dokonać za pomocą formularza dostępne- go na stronie fundacji: FORMULARZA AKTUALIZACJI DANYCH lub napisać na adres e-mailowy: aktualizacja@ dkms.pl . Decyzja o przystąpieniu do grona potencjalnych Dawców szpiku łączy się z odpowiedzialnością i trzeba o tym pamiętać. – mówi Magdalena Przysłupska, rzecznik pra- sowy Fundacji DKMS. Świadoma decyzja to realna pomoc Potencjalnym dawcą szpiku może zostać każda ogólnie zdrowa osoba pomiędzy 18. a 55. rokiem życia, której wskaźnik masy ciała (BMI) nie przekracza 40. Ale to nie wszystko. Przede wszystkim powinniśmy tę decyzję podjąć świadomie, bo od niej może kiedyś zależeć czyjeś zdrowie, a nawet życie. Rejestracja w bazie dawców szpiku Fundacji DKMS to bardzo odpowiedzialny krok. Każda osoba, która chce zostać poten- cjalnym dawcą szpiku, powinna podjąć tę decyzję świadomie i zapoznać się z informacjami na temat idei dawstwa szpiku. Oczywiście w życiu są różne sytuacje – czasami zmienia się nasz stan zdrowia czy pojawiają się problemy w życiu prywat- nym, na które nie mamy wpływu, a wymagają wycofania się z procedury. To, na co potencjalny dawca szpiku ma w pełni wpływ, to aktualizacja swoich danych – podkreśla Magdalena Przysłupska. W Polsce co roku do procedury poszukiwania niespo- krewnionego dawcy zostaje zakwalifikowanych ponad 700 pacjentów. Dla części z nich jedyną szansą na powrót do zdrowia jest przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych. Pomimo że w bazie Fundacji DKMS zarejestrowanych jest blisko 1,7 mln dawców, to ciągle co 5. polski pacjent nie znajduje swojego „bliźniaka gene- tycznego”. Gdy dochodzi do możliwości oddania krwiotwórczych komórek macierzystych, a dawca wycofuje się przed samym pobraniem, to konsekwencje dla pacjenta mogą być poważne – nie tylko straci on nadzieję, ale może stanowić to ogromne zagrożenie dla jego życia. Trzeba pamiętać o tym, że gdy dawca wyra- zi chęć pomocy drugiej osobie, przejdzie pomyślnie badania i rozpocznie przygotowania do procedury, to takie same przy- gotowania rozpocznie również pacjent. U chorego przed trans- plantacją przeprowadzany jest tzw. etap kondycjonowania. Mówiąc najprościej – niszczenia chorego szpiku za pomocą chemioterapii i radioterapii, który ma zastąpić zdrowy szpik od dawcy. To w konsekwencji wiąże się z tym, że pacjent pozba- wiony jest układu krwiotwórczego, a co za tym idzie – odpor- ności i wówczas każda infekcja stanowi dla niego zagrożenie. – tłumaczy dr Tigran Torosian, dyrektor medyczny Fundacji DKMS. Dawstwo szpiku jest dobrowolne, a my jako Fundacja nie wy- wieramy żadnej presji na dawcach. To musi być ich przemyśla- na decyzja. Bardzo zależy nam na tym, żeby potencjalni dawcy podejmowali decyzję świadomie i mieli wiedzę na temat tego, jak wygląda procedura oddania krwiotwórczych komórek ma- cierzystych. Dlatego właśnie nieustannie prowadzimy działa- nia edukacyjne w zakresie idei dawstwa szpiku i podkreślamy, że jest to decyzja, która może mieć realny wpływ na czyjeś życie. Najlepszym przykładem tego są nasi dawcy faktyczni i pacjenci, którzy otrzymali szansę na życie. – podsumowuje Magdalena Przysłupska. Do obejrzenia na Youtube: https://youtube.com/embed/LKTtAFeH1HE https://youtube.com/embed/6FfjqIXy_WM https://youtube.com/embed/5948LFU1z9E