Głos Pacjenta Onkologicznego Nr 1/2021

Rehabilitacja Projekt realizowany ze środków PFRON „Głos Pacjenta Onkologicznego” nr 1, luty 2021 20 Dr Joanna Filipowska – kierownik Zakładu Rehabilitacji w Białostockim Centrum Onkologii zachęca ozdrowieńców do rehabilitacji pocovidowej w domu, do wykonywania ćwiczeń kontrolujących oddech i zapoznania się pozycjami pomagającymi pokonać uczucie duszności, które towarzyszy wielu pacjentom po chorobie COVID-19. COVID-19 to ogromne wyzwanie medyczne i społeczne, zarówno w trakcie leczenia, jak również po nim, widzimy to coraz dokładniej. W grupie pacjentów po przebyciu Covid-19 pojawiają się różne następstwa zdrowotne i funkcjonalne, niektóre z nich mogą prowadzić do niepełnosprawności. Część ozdrowieńców do pełnego powrotu do zdrowia wymaga usprawniania. To nowa grupa pacjentów, której problemy dopiero poznajemy. Wymagają oni rehabilitacji oddechowej, neurologicznej, poprawy wydolności, łagodzenia licznych dolegliwości bólowych, wsparcia psychologicznego. Ozdrowieńcy różnią się wydolnością i stanem funkcjonal- nym. Niektórzy bardzo szybko wracają do siebie, praktycznie niezauważenie. Pewna grupa wymaga jednak komplekso- wego usprawniania przez specjalistyczne ośrodki, bez takiej pomocy nie wraca do sprawności. Program pilotażowy w zakresie rehabilitacji leczniczej po przebytej chorobie COVID-19 jest prowadzony od września 2020 r. w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny MSWiA w Głuchołazach im. św. Jana Pawła II, na podstawie Rozporządzenia Mini- stra Zdrowia w sprawie programu pilotażowego w zakresie rehabilitacji leczniczej dla świadczeniobiorców po przebytej chorobie COVID-19. Aktualnie obserwujemy powstawanie stacjonarnych specjalistycznych ośrodków rehabilitacji po- covidowej finansowanych przez NFZ, planowane jest też powstawanie pocovidowej rehabilitacji ambulatoryjnej. Według WHO najczęstsze problemy i objawy zgła- szane przez pacjentów po COVID-19 to: • obniżenie wydolności oddechowo-krążeniowej – szybkie męczenie, • zaburzenia neurologiczne, • zaburzenia wyższych czynności nerwowych –„mgła mózgowa”, • przewlekłe zmęczenie, • bezsenność, • zaburzenia nerwicowe, lęk, • obniżenie nastroju, • sztywność stawów, przykurcze, • zaniki mięśniowe, • bóle klatki piersiowej, • brak smaku i węchu, halucynacje węchowe, • wypadanie włosów, • problemy z prawidłową emisją głosu, połykaniem, • deficyty pamięci u pacjentów leczonych ze wspomaga- niem wentylacji (za pomocą rurki intubacyjnej). Rehabilitacja pocovidowa w domu Są też ozdrowieńcy, którzy mogą dojść do siebie w domu, zaczynając od uaktywniania się w czynnościach dnia codzien- nego. Dobrze, jeśli będą również wykonywać odpowiednie ćwiczenia i spełniać zalecenia. Należy pamiętać, że dobór aktywności i ćwiczeń ma być dostosowany do możliwości ozdrowieńca. Jeżeli są jakieś wątpliwości czy obawy, należy zasięgnąć konsultacji specjalisty, lekarza lub fizjoterapeuty. Na co zwracać uwagę: • wykonywane aktywności nie mogą nadmiernie męczyć, powodować dolegliwości bólowych lub dużego dyskom- fortu, jeśli coś cię niepokoi skontaktuj się ze swoim lekarzem, • ważne są proste ćwiczenia, w tym ćwiczenia oddechowe, spokojne dawkowanie wysiłku fizycznego, • ćwiczenia i aktywności wykonywane często, a po trochę (np. 3 do 10 minut co 2-3-4 godziny), • pamiętamy o skupieniu się na wykonaniu danego ćwiczenia. Ćwiczenia oddechowe – bardzo ważny element rehabilitacji POCOVIDOWEJ Jeśli masz kłopoty z oddychaniem ta technika kontrolowa- nego oddychania pomoże Ci się zrelaksować oraz odzyskać kontrolę nad oddechem: • Usiądź w wygodnej pozycji z podparciem. • Połóż jedną dłoń na klatce piersiowej, drugą na brzuchu. • Zamknij oczy, jeśli dzięki temu łatwiej się zrelaksujesz (lub pozostaw otwarte) i skup się na swoim oddechu. • Powoli wykonuj wdech przez nos (lub usta, jeśli nie możesz oddychać przez nos) i wydychaj powietrze ustami. • Podczas wykonywania oddechów poczujesz, że dłoń REHABILITACJA POCOVIDOWA W DOMU